خانه / آب ارزشمند / گیاهانی که فلزات سنگین خاک را جذب می کنند

گیاهانی که فلزات سنگین خاک را جذب می کنند

گیاهان جاذب فلزات سنگین

در حال حاضر یکی از چالش های اساسی و مهم در زمینه محیط زیست، افزایش تدریجی یا تجمع غلظت فلزات سنگین به سبب عدم تجزیه آنها توسط میکروارگانیسم ها می باشد این گونه فلزات با توجه به داشتن خواص و اثرات بالقوه سیتوتوکسیکا کارسینوژنیک و موتاژنیک بر انسان و سایر موجودات زنده حیات آنها را با خطرات جدی مواجه ساخته است.

از سوی دیگر ورود و تخلیه پساب های صنعتی و کشاورزی همراه با دفع لجن و زباله و نیز افزایش مصرف و استفاده مجدد از لجن فاضلاب و کود کمپوست در مناطق کشاورزی سبب افزایش میزان جذب و آلودگی فلزات سنگین در گیاهان و محصولات کشاورزی نظیر گندم و برنج را در دنیا بهمراه داشته است.

تکنولوژی گیاهان سبز برای جذب فلزات سنگین خاک

گیاهان کارایی بالایی در حذف و پاکسازی فلزات سنگین از خاک دارند. خاکها و آب های آلودهبه فلزات سنگین، مشکلاتی جدی برای زیست بوم و سلامت انسان بوجود می آورند که به راه حلی کار آمد نیاز دارند. سرب و کادمیم از فلزات سنگینی هستند که بدلیل پیامدهای وخیم در آلودگی زیست بوم اهمیت دارند. گیاه پالائی روشی نوین است که از گیاهان برای زدودن آلودگی ها از خاک بهره می برد. این روش در مقایسه با سایر روش های پالایش بسیار کم هزینه و ساده است.

در این روش گیاهانی که توانایی جذب آلودگی خاک را دارند در محل آلوده کاشته می شود. این گیاهان می توانند آلودگی را در اندام های زمینی و هوایی خود ذخیره نموده و خاک را پالایش نمایند. از این تکنولوژی می توان در انواع محیط های آلوده نظیر آبهای زیرزمینی و سطحی، لجن فاضلاب، رسوبات خاک و هوا و نیز برای پاکسازی و حذف انواع ترکیبات آلاینده و سمی و آلی از قبیل هیدروکربن های نفتی، نفت خام، آفت کش ها، حلالهای آلی کلردار، ترکیبات منفجره، هیدروکربن های پلی آروماتیک، شیرابه های زباله و رواناب های کشاورزی و پاکسازی خاک های آلوده به فلزات سنگین مانند سرب، کادمیوم، کروم و… می توان استفاده نمود. در ادامه با چند گیاه جاذب آلودگی آشنا می شویم.

گیاه علف مرغ جاذب فوق العاده سرب

محققان دریافتند که از بین گیاهان مختلف مورد مطالعه، علف مرغ به دلیل میزان جذب سرب و بیوماس زیاد یک گیاه بسیار مناسب جهت پاکسازی خاکهای آلوده به فلز سنگین سرب خواهد بود. به طوری که با کاشت این گیاه در خاکهای آلوده به سرب به ازای هر هکتار میزان ۵۰ کیلوگرم سرب توسط گیاه مزبور استخراج گردید!.

گیاه علف مرغ، جاذب سرب

 

گیاه Berkheya coddii و گیاه Alyssum bertolonii دو جاذب فلز نیکل

در تحقیقی که در سال 1998 توسط دکتر بروکس انجام گرفت مشخص گردید که میزان حذف فلز نیکل در هکتار توسط گیاه Berkheya coddii برابر ۱۱۰ کیلو گرم و توسط گیاه  Alyssum bertolonii به میزان 63 کیلوگرم در هکتار می باشد.

گیاه Alyssum bertolonii
گیاه Alyssum bertolonii جاذب نیکل

 

گیاه Berkheya coddii
گیاه Berkheya coddii جاذب نیکل

 

تره جاذب کادمیم و سرب

در مطالعه آقای گیوگان راد در سال 1390 آلودگی ناشی از عناصر کادمیم و سرب در برخی سبزی های خوراکی کشت شده در 5 منطقه جنوب تهران ارزیابی شد. در مورد سرب و کادمیم بیشترین میزان آلودگی در نمونه تره تعیین شد که از مقادیر مجاز برای مصرف انسان طبق استاندارد اتحادیه اروپا بیشتر بوده است.

سبزی تره
تره جاذب خوبی برای فلزات کادمیم و سرب است به همین دلیل می بایست در مصرف این سبزی در مناطق مشکوک به آلودگی خاک به طور جد خودداری نمود.
سبزیجات آلوده به فلزات سنگین کاشت شده در تهران

دیدگاهتان را بنویسید